جلاد قرچک، نماد نقض حقوق زنان

 

کارنامه سیاه صغری خدادادی در زندان قرچک؛ از ضرب‌وشتم و حجاب اجباری تا محرومیت درمانی و تحریم‌های بین‌المللی

زندان قرچک ورامین، که در ابتدا به‌عنوان یک مرغداری متروکه ساخته شد، امروز به یکی از مخوف‌ترین بازداشتگاه‌های زنان در ایران تبدیل شده است.

نقض سیستماتیک حقوق زنان در ایران

در روز جهانی حقوق بشر بسیار ضروری است سخن را با نقض سیستماتیک حقوق زنان در ایران آغاز کنیم.

گسترده ترین نقض حقوق بشر در ایران نقض سیستماتیک حقوق زنان و دختران است که در یک روند وخامت یابنده، خود را در یکی از فجیع‌ترین اشکال خشونت علیه زنان یعنی قتل‌های ناموسی و زن‌کشی نشان می دهد.

زمینه های اجتماعی خشونت خانگی علیه زنان

 مقدمه: خشونت خانگی علیه زنان یکی از مسایل اجتماعی شایع و با قدمت جامعه است. پیشگیری، کاهش و کنترل این مساله اجتماعی نیازمند شناسایی زمینه‌های اصلی اجتماعی آن است. بر این اساس هدف از انجام این پژوهش شناسایی نقش انواع منابع در وقوع خشونت علیه زنان درخانواده بود.

روش: پژوهش به روش تماتیک یا تحلیل مضمونی اجرا گردید. این تحقیق در گروه روش پژوهش‌های کیفی دسته‌بندی می‌شود. جامعه‌آماری شامل سی و یک نفر از زنان خشونت دیده پانزده تا شصت و پنج ساله شهر تهران بود که در فاصله سال‌های 1396-1394 به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه نیمه‌ساختار یافته جمع‌آوری شد. پس از انجام مصاحبه، یافته‌ها به شیوه تحلیل مضمونی تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند و تم‌ها یا مضمون‌های اصلی شناسایی شدند.
نتایج: زنان خشونت دیده چهار نوع از منابع را در روایت‌های خود برشمردند که فقدان آن‌ها و یا دسترسی ناکافی به آن‌ها زمینه‌ساز خشونت خانگی علیه آنان شده است. این منابع عبارتند از حمایت اجتماعی خانواده و دوستان، حمایت قانون، منابع اقتصادی و منابع فردی. روایت‌های زنان آشکار ساخت، خانواده‌ها به‌علت خصوصی در نظر گرفتن موضوع خشونت خانگی،  درگیر بودن در مسایل و مشکلات شخصی و اقتصادی و همچنین عادی دانستن خشونت خانگی از قربانی خشونت حمایت لازم را به عمل نمی‌آورند. سیستم حمایت قانونی نیز عملکرد لازم و مورد انتظار را در حمایت از قربانیان خشونت ندارد.  از جمله علل آن را می‌توان به نقص در مواد قانونی و ابهام در تعریف حقوقی خشونت خانگی، دشوار بودن اثبات آن، عدم تمایل سیستم قانون در حوزه خصوصی خانواده و کمبود اطلاع رسانی در خصوص منابع حمایت رسمی اشاره کرد. دسترسی نداشتن به منابع کافی اقتصادی و همچنین عدم برخورداری از شخصیت توانمند از دیگر زمینه‌های اجتماعی خشونت خانگی علیه زنان است.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش پیشنهاد می‌شود به‌منظور توانمندسازی زنان قربانی خشونت خانگی، در سطح فردی نسبت به توسعه حمایت اجتماعی موثر، استقلال اقتصادی زنان و افزایش توانمندی‌های شخصیتی و سطح اعتماد به‌نفس آنان و در سطح جامعه‌ای نیز با  تصویب قوانین حمایتگرانه و شفاف و تسهیل فرآیند دادرسی محور مداخله مددکاری اجتماعی، برنامه‌ریزی و اقدامات موثر صورت پذیرد.

پیامد های کودک همسری

متاسفانه کودک همسری از حیث تاریخی و اجتماعی در باورهای فرهنگی و مذهبی جامعه ما ریشه دارد، لیکن با توجه به تغییر و تحولات بنیادین در برخی باورها و واقعیت های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و به این هنجار دیرینه به تدریج از سوی اخلاق حسنه و نظم عمومی به چالش کشیده شده و از همین رو قانونگذار نیز گاه و بیگاه به این موضوع پرداخته است. با وجود پیشرفت علم و افزایش آگاهی مردم در رابطه با عدم ازدواج در سنین پایین، متاسفانه هنوز هم شاهد کودک همسری هستیم. افزایش مشکلات اقتصادی، باقی ماندن باورهای غلط از نسلهای پیش و دوستیهایی که در سنین پایین رخ میدهد از دلایل اصلی این اتفاق هستند. در واقع ازدواج در سنین پایین مشکلات بسیاری را برای کودک و جامعه ایجاد خواهد کرد و با افزایش آسیب های جسمی و روانی همراه خواهد بود. آسیب های وارده بر کودک در اتفاق تلخ کودک همسری می تواند آینده او را کاملا تحت الشعاع قرار داده و دنیای کودکانه او را به تلخی های واقعیت هایی که متناسب با سن کودک نیستند پیوند بزند.نهاد حقوقی- اجتماعی ازدواج ابعاد بسیار گسترده تر و پیچیده تری دارد و تعیین فاکتور بلوغ جنسی به تنهایی - صرف نظر از مناقشاتی که در باره ملاک تعیین سن بلوغ وجود دارد مفید به فایده نیست. توجه ویژه قانونگذار و حمایت حقوقی از کودکان در یکی از مهمترین اعمال حقوقی زندگیشان ضرورت و اهمیت می یابد و قانونگذار در بازنگری خویش، ناگزیر است به آسیب ها و تهدیدات ناشی از ازدواج کودکان و پدیده «کودک همسری» نگاهی ویژه داشته باشد.البته باید اشاره کرد تا زمانی که قوانین بازدارنده وجدی در این زمینه نباشد متاسفانه تا سالهای بعد هم مشکلات فراوان در این زمینه خواهد بود.

طرح ممنوعیت نگهداری حیوانات خانگی؛ تجاوز به حریم خصوصی و شغل‌هایی که نابود می‌شوند

 در ۱۸ آبان سال جاری، ۷۵ نفر از نمایندگان مجلس ایران طرحی را با عنوان «صیانت از حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک و مضر» اعلام وصول کردند.

این نمایندگان تلاش کردند تا توجیه کنند که نگهداری از حیوانات منجر به «آزار و اذیت، فشارهای عصبی، صدمات روحی و روانی و مزاحمت برای بسیاری از شهروندان» می‌شود. اقدامی که کنشگران حقوق حیوانات، آن را نمادی از نقض حقوق حیوانات می‌دانند.

شعری برای ماه نان و خون و ازادی ,ابان

 «شعری برای ماه نان و خون و آزادی؛ آبان»

صدای پای شکستن صدای انسان بود
صدای نعره‌ی انسان ماه آبان بود

صدای غرش رعد از زمین به قعر زمان
صدای چکه‌ی خون بر کف خیابان بود

چه زخم‌های شریفی که خون‌دل خوردند
چه مادری که عزادار سفره‌ی نان بود

به شعله می‌رسد این داغ‌ها که ما داریم
به‌ آفتاب! که میراث داغداران بود

ترک ترک ضرباتی که استخوان می‌خورد
جگرجگر غم و حسرت که زیر دندان بود

درخت قامت تان سربلند بود و رفیع
اگرچه موسم پاییز و برگریزان بود

به گریه دفتر این ماه را ورق زده‌ام
که خونچکان هزاران هزار انسان بود

وچشم‌های تو«محسن»*که قرص‌روشن ماه
و چشم‌های تو محسن که نان آبان بود!


محسن محمدپور، نوجوان 17 ساله‌ی خرمشهری که در اعتراضات نان و آزادی در آبان ماه 1398 به خون نشست؛ با چشم های مداوم بی‌تاریخش

همه چیز درباره مشکلات کودکان کار

 

کودکان کار در جامعه دچار فشارهای زیادی هستند و این امر باعث می‌شود در بزرگسالی نیز آن ها زندگی سختی داشته باشند.

مشکلات اقتصادی مستقیماً زندگی خانواده‌های محروم، حاشیه نشین و کارگر را تحت تأثیر قرار داده است. اولین قربانیان این خشونت‌ها کودکانی هستند که مجبور به ترک تحصیل و ورود به بازار کار می‌شوند. دولت ایران چشمان خود را بر این فاجعه رو به رشد بسته است! علیرغم ادعای دولت مبنی بر دفاع از فقرا، آمار نگران کننده نشان می‌دهند که بیش از یک میلیون کودک کار در کشور وجود دارند که از مشکلات متعدد رنج می‌برند.

واضح است که با ادامه تورم و مسائل اقتصادی، جمعیت کودکان کار در سال‌های بعد افزایش چشمگیری خواهد داشت. در این بررسی به طور کامل در مورد مشکلات کودکان کار در ایران صحبت می‌کنیم.

ریشه مشکلات کودکان کار در ایران

دلیل اصلی پدیده کودکان کار در ایران فقر و ازدیاد جمعیت است. همچنین مهاجرت بی‌رویه از روستاها به شهرهای بزرگ و حضور مهاجران کشورهای همسایه مانند افغانستان، پدیده کودک کار در کشور را به یک معضل بزرگ تبدیل کرده‌اند.

خانواده‌های فقیر تمایل دارند فرزندان بیشتری داشته باشند و زمانی که درآمد سرپرست خانواده به تنهایی کفایت نمی‌کند، کودکان خردسال مجبور به کار کردن می‌شوند. در ادامه به برخی دیگر ریشه‌های پدیده کودک کار اشاره می‌کنیم:

فقدان آموزش

فقدان آموزش در میان اقشار فقیر جامعه نیز یکی از دلایل اصلی شروع زودهنگام کار کودکان است. افراد ناآگاه و بی‌سواد از آنجایی که از آسیب‌های جسمی و روحی مضر محیط‌های کاری به کودکان آگاه نیستند، کار در سنین پایین را مهمتر از درس خواندن می‌دانند. آنها به خطر اینکه فقیر هستند، نمی‌توانند از عهده آموزش مناسب برای کودکان برآیند و همچنین اهمیت آموزش ابتدایی را در زندگی کودکان درک نمی‌کنند. کودکان بسیاری به جای تحصیل در مدرسه وارد کارهایی مانند دست فروشی، شاگردی در مغازه، زباله گردی، کارهای خانگی و غیره می‌شوند.

اقتصاد غیررسمی

کارگران در اقتصاد غیررسمی تحت قانون کار و حمایت اجتماعی قرار نمی‌گیرند. در کشور بسیاری از تولیدکنندگان از کودکان برای تولید محصولات مختلف استفاده می‌کنند. کارگاه‌های زیرزمینی با استخدام کودکان به جای بزرگسالان که به نوبه خود دستمزد بسیار کمتری دریافت می‌کنند و مجبور می‌شوند بسیار بیشتر کار کنند، هزینه‌های تولید را کاهش می‌دهند. دلایل اصلی رشد اقتصاد غیررسمی شامل عوامل اقتصادی، قانونی، نظارتی و برخی از شریط دیگر مانند سطح پایین تحصیلات، تبعیض، فقر، عدم دسترسی به منابع اقتصادی، خدمات مالی و سایر موارد هستند.

مهاجرت و اعتقادات

خانواده‌هایی که از روستاها به مناطق شهری می‌آیند، فرزندان خود را مجبور می‌کنند تا در مشاغل نامناسبی کار کنند. برای مثال، فروختن گل در میادین شهر یا دست فروشی در کنار خیابان از این دست مشاغل هستند. این امر به دلیل کمبود منابع آموزشی مناسب در روستاها رخ می‌دهد. بنابراین وقتی روستاییان بی‌سواد به شهر مهاجرت می‌کنند، بزرگسالان بیکار می‌مانند و برای تامین مخارج زندگی، کودکان بار مالی را به دوش می‌کشند.

حتی اعتقادات نیز ریشه در ایجاد پدیده کودک کار دارد. یکی از آداب و رسوم میان اقوام کولی ایران، کار کردن دختران در سنین پایین است. در حالی که مردان این طایفه‌ها در سنین پایین بازنشسته می‌شوند، کسب درآمد به زنان و کودکان اختصاص می‌یابد. درحقیقت، جنسیت در این مورد تفاوت‌های خاصی را ایجاد می‌کند. به طور کلی، ریشه مشکلات کودکان کار در ایران را می‌توان به چند دسته زیر تقسیم کرد:

• فقر خانوادگی
• ازدیاد جمعیت
• بی‌سوادی والدین
• مهاجرت از روستا به شهر
• مهاجرت از کشورهای فقیر (برای مثال، افغانستان)
• اعتقادات سنتی
• اعتیاد والدین
• کودک آزاری

• مشکلات کودکان کار در ایران

  افزایش تعداد کودکان کار در ایران یکی از مشکلات مهمی است که کشور به سختی با آن دست و پنجه نرم می‌کند. کار و زندگی در خیابان مشکلات زیادی را برای کودکان خردسال ایجاد می‌کند. مهمترین مشکلات کودکان کار شامل عدم رشد جسمی، جنسی و ذهنی آنهاست که پیامدهای منفی بسیاری را در پی دارد. همچنین عدم تغذیه مناسب، تحمل سرما و گرما، تصادفات رانندگی، بیماری و گرسنگی کشیدن را باید از دیگر مسائل بغرنج کودکان کار دانست.

• والدین این کودکان به دلیل فقر و مشکلات دیگر، توانایی ارائه خدمات بهداشتی و درمانی مناسب برای فرزندان خود را ندارند. کودکان کار به ندرت واکسیناسیون می‌شوند، به همین دلیل در معرض بیماری‌های مختلف قرار دارند. برخی از مشاغل نیز خطرات خاص خود را دارند. برای مثال، زباله گردی باعث انواع بیماری پوستی، گوارشی، خونی و سایر امراض می‌شود. کار خیابانی باعث گرمازدگی، سرمازدگی، تب شدید، نقص عضو و سایر مشکلات می‌شوند.

  یکی دیگر از مشکلات کودکان کار، آزار جسمی و جنسی به ویژه در دختران است. دختربچه‌هایی که از سنین کم مشغول به کار می‌شوند، احتمال زیادی دارند در بزرگسالی وارد کار روسپیگری شوند. این کودکان علاوه بر مشکلات جسمی در معرض آسیب‌های روانی و اجتماعی نیز قرار دارند. تجربه شغل‌های بسیار سخت مانند کارهای ساختمانی، جوشکاری، مکانیکی، کوره‌های آجرپزی، بلورسازی، زباله گردی و غیره نیز مخاطرات و آسیب‌های بیشتری را به این کودکان وارد می‌کنند.

  از دیگر مشکلات کودکان کار در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • محروم بودن از تحصیل
  • تعارضات جنسی
  • توهین و رفتار تحقیرآمیز مردم
  • احساس شرمندگی کردن
  • نژادپرستی
  • بی‌توجهی
  • تمسخر از سوی همکاران
  • احساس حقارت
  • کتک خوردن
  • تجربه خشونت فیزیکی
  • تنبیه کودک از سوی خانواده
  • تجربه فشار روانی
  • اعتیاد در سنین پایین
  • گم شدن در خیابان
  • افسردگی و اضطراب
  • خشونت (چاقوکشی و دعوا)

  رفع مشکلات کودکان کار در ایران

  طبق ماده 79 قانون کار: «به کار گماردن افراد کمتر از 15 سال تمام (پسر و دختر) ممنوع است. همچنین کارفرماهایی که این کودکان را استخدام کنند، مشمول مجازات خواهند بود. حتی با وجود اینکه ایران در مورد کودکان کار قوانین خاصی را تدوین کرده است اما این قوانین اجرا نمی‌شوند که درنهایت منجر به استثمار بیشتر کودکان بی‌گناه می‌شود. بی‌تفاوتی دولت و جامعه شاهد افزایش کودکان کار در کشور شده است.

  برای پایان دادن به این معضل اجتماعی – اقتصادی، دولت باید علل ریشه‌ای یعنی فقر و بیکاری در میان بزرگسالان را هدف قرار دهد و اقداماتی را برای کنترل رشد جمعیت انجام دهد. باید برای آموزش افراد ناآگاه از اقشار فقیرتر در مورد مزایای تحصیل گامی برداشته شود تا کودکان از حق مدرسه رفتن محروم نشوند. اشتغال کودکان زیر سن قانونی یک آسیب اجتماعی است که باید از بین برود.

  ما به عنوان یک جامعه باید آگاهی بیشتری داشته باشیم تا کودکان از چنگال این بدرفتاری رها کنیم و زندگی شاد و سالمی را به آنها هدیه کنیم.

باید سکوت زنان شکسته شود

 خشونت علیه زنان مشکلی عمومی و فراگیر است. سکوت زنان و بردباری آنها در برابر خشونت نه تنها از شدت رفتارهای خشن و توهین‌آمیز نمی‌کاهد، بلکه موجب تداوم اعمال انواع و اقسام خشونت از سوی مردان می‌شود و بر این باور نادرست صحه می‌گذارد که رفتار خشونت‌آمیز حق بی‌چون و چرایی است که به مردان اعطا شده است تا در مقام پدر، شوهر، کارفرما برای سرکوب زنان از آن استفاده کنند.

کودک مادری دور از چشم قانون

 مطابق با آمار اولیه شمار موالید امسال که از سوی سازمان ثبت احوال کشور منتشر شده است، از ۳۰ اسفند ۹۹ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۰، تعداد ۷۹۱ کودک از مادران ۱۰ تا ۱۴ ساله متولد شده‌اند.استان سیستان و بلوچستان با ثبت تولد ۲۴۸ نوزاد، دارای بالاترین آمار زایمان کودک‌مادران در ایران است و خراسان جنوبی با تولد یک پسر، کهگیلویه و بویراحمد و قم هر کدام با تولد یک دختر و ایلام با تولد دو دختر استان‌هایی هستند که کمترین کودکان از مادران ۱۰ تا ۱۴ ساله در آنجا متولد شده‌اند.علاوه بر این تعداد، در همین بازه زمانی تعداد ۳۶ هزار و ۵۶۲ کودک از مادران ۱۵ تا ۱۹ ساله متولد شده‌اند. مادرانی که تا سن ۱۸ سالگی براساس قوانین بین‌المللی کودک محسوب می‌شوند‌.

پخشان عزیزی زندانی سیاسی کُرد به اعدام محکوم شد

 پخشان عزیزی، روزنامه‌نگار، مددکار اجتماعی و زندانی سیاسی کُرد محبوس در زندان اوین که به تازگی از برقراری تماس تلفنی و برخورداری از حق ملاقات حضوری، محروم شده است، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران از بابت اتهام "بغی" به اعدام محکوم شد.

گزارش ماهانه هه‌نگاو از نقض حقوق زنان در ایران، آگوست ۲۰۲۴

 هه‌نگاو؛ چهارشنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۳

با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، طی ماه آگوست ۲۰۲۴ دست‌کم ۱۰  فعال زن بازداشت و ۱۱ فعال زن نیز توسط دستگاه قضایی به حبس محکوم شده‌اند. در ماه گذشته دست‌کم ۲۳ مورد زن‌کشی نیز در شهرهای مختلف ایران ثبت شده است.

اجرای حکم اعدام زنان در ایران

در ماه آگوست ۲۰۲۴ هیچ موردی از اعدام زنان در زندان‌های جمهوری اسلامی ایران ثبت نشده است.


بازداشت ۱۰ زن در ماه آگوست ۲۰۲۴

با استناد به آمار هه‌نگاو، طی آگوست ۲۰۲۴، دست‌کم ۱۰ فعال زن در شهرهای مختلف ایران بازداشت شده‌اند که معادل ۱۱٪ کل آمار شهروندان بازداشت شده در این ماه می‌باشد و ۶ نفر از آنها فعالین زن کُرد می‌باشند.

 اسامی زنان بازداشت به شرح زیر است؛

بوکان؛ ۱ـ منیژه خشنود ۲ـ پخشان نبی‌زاده
تهران؛ ۳ـ همراز صادقی ۴ـ زهرا تمدن
کازرون: ۵ـ مریم دریسی
پیرانشهر؛ ۶ـ ثریا قیطران
اهواز: ۷ـ مهشید لطفی
گیلانغرب: ۸ـ ماریا خانی
مهاباد؛ ۹ـ گلاویژ محمدی‌ارشد
پاوه: ۱۰ـ فرمیسک بابایی

 

صدور حکم حبس برای فعالین زن

با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در ماه آگوست ۲۰۲۴ دست‌کم ١١ فعال زن در شهرهای مختلف ایران جمعاً به ۴۰ سال و ۵ ماه و ۲۲ روز حبس تعزیری محکوم شده‌اند. پنج نفر از این زنان گیلک و اهل رشت بوده و در یک پرونده مشترک به حبس محکوم شده‌اند.

سردشت؛ زخمی شدن یک کودک کولبر توسط نیروهای هنگ‌مرزی

 یک کودک کولبر اهل سردشت با هویت محمد آلی ۱۵ ساله حین کولبری در مرزهای این شهر با شلیک مستقیم نیروهای هنگ‌مرزی به شدت مجروح و به دلیل عمق جراحات وارده به مراکز درمانی شهر ارومیه منتقل شده است.

رهایی پنج زندانی از اعدام در کرج و ارومیه

 خبرگزاری هرانا – چهار زندانی در زندان قزلحصار کرج که پیشتر از بابت اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند، شامل عفو شده و از مجازات اعدام رهایی یافتند. از سوی دیگر یک زندانی در ارومیه که پیشتر از بابت اتهام قتل به اعدام محکوم شده بود، با رضایت اولیای دم از چوبه دار رهایی یافت. همچنین رییس کل دادگستری خراسان شمالی اعلام کرد که از تیرماه سال گذشته تاکنون چهار زندانی از اعدام نجات یافتند.

حجاب اجباری؛ گزارشی از بازداشت یک زن در بهبهان

 خبرگزاری هرانا – ویدیویی در شبکه های اجتماعی منتشر شده که حاکی از بازداشت یک زن به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری در باغ ملی بهبهان است. برخی از فعالین حقوق زن اعلام کرده اند که وی با ارائه تعهد آزاد شده است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شامگاه سه شنبه بیست و دوم خرداد، یک زن به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری بازداشت شد.

پسر ۱۱ ساله توسط دایی خود به قتل رسید

 خبرگزاری هرانا – روز سه شنبه هشتم خرداد ماه، مردی در شهرستان کرخه خواهرزاده های یازده و دوازده ساله خود را مورد ضربات چاقو قرار داد. پسر یازده ساله جان خود را از دست داد و پسر دیگر به بیمارستان منتقل شده است. این مرد پس از حمله به خواهرزاده های خود، اقدام به خودکشی کرده و اکنون در بیمارستان بسر میبرد.